Για πρώτη φορά η Ελλάδα αποκτά Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών, ένα δημόσιο, πλήρως αυτοδιοικούμενο ΑΕΙ ειδικού σκοπού, με πανεπιστημιακές σπουδές, ερευνητική διάσταση και προοπτική για τις επόμενες γενιές δημιουργών, υπογράμμισε η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη,
μιλώντας στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, για τη νομοθετική πρωτοβουλία που ανέλαβε η κυβέρνηση για την πανεπιστημιακή εκπαίδευση στις παραστατικές τέχνες. Η Σοφία Ζαχαράκη αναφερόμενη στον πυρήνα του σχεδίου νόμου, χαρακτήρισε ιστορική τομή την ίδρυση της ΑΣΠΤΕ που «απαντά σε ένα αίτημα δεκαετιών του καλλιτεχνικού και δημιουργικού κόσμου της χώρας. Ενός κόσμου για τον οποίο είμαστε υπερήφανοι, γιατί με το έργο του, επί σειρά γενεών, ανέδειξε την Ελλάδα και τον ελληνικό πολιτισμό πολύ πέρα από τα όρια της χώρας». Η Πολιτεία οφείλει σε αυτούς τους ανθρώπους ένα σταθερό, δημόσιο και υψηλών προδιαγραφών πλαίσιο εκπαίδευσης, δημιουργίας, έρευνας και εξέλιξης, είπε η υπουργός Παιδείας και πρόσθεσε ότι θεμελιώνεται ένα ίδρυμα σχεδιασμένο για τη φύση των παραστατικών τεχνών, που οργανώνει πρώτο, δεύτερο και τρίτο κύκλο σπουδών, αναπτύσσει έρευνα και παρέχει παιδαγωγική εκπαίδευση και εξειδίκευση. Ένα ίδρυμα στο οποίο η καλλιτεχνική πράξη και η δεξιότητα αναγνωρίζονται ως πυρήνας του γνωστικού αντικειμένου.Η νέα Σχολή, ανέφερε η υπουργός, οργανώνεται σε πέντε Τμήματα, που συνδέονται οργανικά με πέντε ιστορικούς δημόσιους φορείς του πεδίου, το Εθνικό Θέατρο, την Εθνική Λυρική Σκηνή, την Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης. «Οι φορείς αυτοί δεν μένουν έξω από το νέο εγχείρημα. Αποτελούν ενεργό μέρος του, μέσα από προγραμματικές συμβάσεις, κοινή αξιοποίηση εμπειρίας, τεχνογνωσίας και υποδομών, με σεβασμό στο αυτοδιοίκητο του νέου ιδρύματος», υπογράμμισε η κ. Ζαχαράκη.
Κρίσιμο στοιχείο είναι, όπως είπε, ότι η μετάβαση δεν γίνεται με θεσμικό κενό. Η ΑΣΠΤ μπορεί να ξεκινήσει άμεσα, με χρήση υφιστάμενων υποδομών και με ρεαλιστικούς όρους εφαρμογής, χωρίς να εξαρτάται από την προηγούμενη ολοκλήρωση νέων κτιριακών εγκαταστάσεων. «Αυτό σημαίνει σοβαρή μεταρρύθμιση. Όχι μόνο να θεσπίζεις, αλλά και να μπορείς να εφαρμόζεις», ανέφερε, σε αυτό το πνεύμα, η υπουργός Παιδείας.
Παράλληλα, επισήμανε, θεσπίζεται ειδικό σύστημα εισαγωγής, προσαρμοσμένο στη φύση των σπουδών, με ειδικές εξετάσεις, υποχρεωτική δια ζώσης αξιολόγηση καλλιτεχνικών δεξιοτήτων και συμπληρωματική γραπτή και προφορική δοκιμασία. Προβλέπεται δε ειδικό πλαίσιο για το διδακτικό προσωπικό, όπου συνεκτιμώνται όχι μόνο τα ακαδημαϊκά προσόντα, αλλά και το διακεκριμένο καλλιτεχνικό ή επιστημονικό έργο, η επαγγελματική εμπειρία και η αυτοδύναμη διδασκαλία. Προβλέπεται επίσης Ειδικό Καλλιτεχνικό Προσωπικό, ώστε το ίδρυμα να μπορεί να εντάσσει εξέχουσες προσωπικότητες της ημεδαπής και της αλλοδαπής. Στο ίδιο πνεύμα συστήνεται και Καλλιτεχνικό Συμβούλιο, στο οποίο εκπροσωπούνται και οι πέντε φορείς», σημείωσε.
«Το νομοσχέδιο όμως δεν εξαντλείται στην ίδρυση της ΑΣΠΤ. Ρυθμίζει συνολικά το τοπίο της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης με κανόνες, διαβάθμιση και πραγματικές προοπτικές συνέχειας», είπε η κ. Ζαχαράκη και πρόσθεσε ότι συστήνεται νέα κατηγορία Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης, αντίστοιχη μισθολογικά και υπηρεσιακά με την κατηγορία ΤΕ. Οι τίτλοι των Ανώτερων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης και των Ανώτερων Σχολών Μουσικής Εκπαίδευσης εντάσσονται στο επίπεδο 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων.
«Η πρόβλεψη που φέρνουμε είναι σε απόλυτη συμμόρφωση με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Δεν κινούμαστε έξω από το θεσμικό και συνταγματικό πλαίσιο. Αντιθέτως, ερχόμαστε να δώσουμε καθαρή και ασφαλή λύση εκεί που για χρόνια υπήρχε ασάφεια. Στην πράξη, εξομοιώνουμε τα πτυχία αυτά με τα πτυχία των ΤΕΙ ως προς τα επαγγελματικά και υπηρεσιακά αποτελέσματα που ρυθμίζονται με το παρόν πλαίσιο, και βεβαίως δίνουμε τη δυνατότητα της διαπερατότητας, ώστε με σαφείς ακαδημαϊκές γέφυρες να μπορεί κανείς να οδηγηθεί και στο επίπεδο 6.
Για πρώτη φορά, λοιπόν, δημιουργούνται σαφείς και θεσμοθετημένοι ακαδημαϊκοί διάδρομοι προς το επίπεδο 6, είτε μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων σε ΑΕΙ είτε μέσω ειδικών προγραμμάτων σπουδών του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, διάρκειας τεσσάρων εξαμήνων. Αυτή είναι η ουσία της διαπερατότητας με όρους σοβαρούς, εφαρμόσιμους και ακαδημαϊκά έντιμους», είπε η Σοφία Ζαχαράκη και υπογράμμισε: «Θέλω πραγματικά να καλέσω όλους να μελετήσουν προσεκτικά τις διατάξεις. Θα δουν ότι έχει υπάρξει κάθε δυνατή μέριμνα, ώστε οι άνθρωποι της τέχνης να βρουν τον δρόμο της ΑΣΠΤ διάπλατα ανοιχτό, με πλήρη επίγνωση της ιδιαιτερότητας του χώρου της τέχνης, αλλά και με την αναγκαία ισορροπία που απαιτεί η συγκρότηση ενός ιδρύματος ανώτατης εκπαίδευσης. Αυτό ακριβώς ήταν το δύσκολο. Να συναντηθούν δημιουργικά η ιδιομορφία του καλλιτεχνικού πεδίου με τις απαιτήσεις ενός ΑΕΙ. Και αυτό ακριβώς επιχειρούμε με υπευθυνότητα.
Εξίσου σημαντική είναι και η μεταφορά της αρμόδιας Διεύθυνσης Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης στο υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, μαζί με τις αρμοδιότητες, το προσωπικό, τις οργανικές θέσεις και την υλικοτεχνική της υποδομή. Για πρώτη φορά συγκεντρώνεται σε ένα υπουργείο η ευθύνη σχεδιασμού, εποπτείας και εφαρμογής της πολιτικής για την καλλιτεχνική εκπαίδευση».
Η υπουργός Παιδείας αναφέρθηκε και στις προβλέψεις του σχεδίου νόμου για το δημόσιο σχολείο και το εκπαιδευτικό σύστημα συνολικά και επισήμανε ότι:
-Στις σχολικές βιβλιοθήκες εισάγεται πλήρες θεσμικό πλαίσιο και υποστηρίζεται μια παρέμβαση 60 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021-2027. Ο σχεδιασμός αφορά 652 σχολικές βιβλιοθήκες, από τις οποίες 252 είναι νέες και 400 αναβαθμίζονται, ενώ 8.143 σχολικές μονάδες ενισχύονται με συλλογές φιλαναγνωσίας. Προβλέπεται επίσης στελέχωση με 400 βιβλιοθηκονόμους και ψηφιακή διασύνδεση με την Εθνική Βιβλιοθήκη και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες.
-Στο δημόσιο σχολείο εισάγεται και το International Baccalaureate, με πλήρες πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας. «Εδώ χρειάζεται σαφήνεια. Δεν φέρνουμε τώρα το ΙΒ στο δημόσιο σχολείο ως άγνωστο ή νέο τίτλο. Το International Baccalaureate προβλέπεται ήδη από τον ν. 2327/1995 ως τίτλος ισότιμος προς το απολυτήριο λυκείου. Αυτό που κάνουμε σήμερα είναι κάτι διαφορετικό και πολύ πιο ουσιαστικό. Φέρνουμε στην πράξη τη δυνατότητα υλοποίησης αυτού του πλαισίου μέσα στη δημόσια εκπαίδευση, με συγκεκριμένους όρους οργάνωσης, στελέχωσης και πιστοποίησης. Έχουν ήδη επιλεγεί δεκατρία υποψήφια σχολεία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βόλο και Ηράκλειο, έχουν πραγματοποιηθεί επιμορφώσεις εκπαιδευτικών και έχει δρομολογηθεί η διαδικασία πιστοποίησης, ώστε από τον Σεπτέμβριο του 2026 τα πρώτα πιστοποιημένα δημόσια σχολεία να μπορούν να ξεκινήσουν το πρόγραμμα. Και βεβαίως, καμία συζήτηση δεν γίνεται για ένταξη στο δημόσιο πανεπιστήμιο μέσω ΙΒ. Στα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας η εισαγωγή γίνεται μόνο μέσω των Πανελλαδικών Εξετάσεων, και αυτό το γνωρίζετε πολύ καλά», είπε η κ. Ζαχαράκη.
Αναφερόμενη στους άλλους πυλώνες του σχεδίου νόμου, η υπουργός Παιδείας επισήμανε ότι:
-Ο επαγγελματικός προσανατολισμός αναβαθμίζεται ουσιαστικά. Επεκτείνεται και στη Γ΄ Γυμνασίου, οι ατομικές συνεδρίες αυξάνονται από μία σε δύο και προβλέπεται ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή μέσω του gov.gr, που αναπτύσσεται από τον ΕΟΠΠΕΠ για λογαριασμό του υπουργείου.